ΠΡΟΟΡΘΟΔΟΝΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

«Τα δόντια του παιδιού μου είναι στραβά, και πεταχτά, η γνάθος του στενή, το στόμα του χάλια». Μου είπανε να περιμένω να μεγαλώσει. Μπορεί να γίνει κάτι τώρα;

Η θεραπεία των μυολειτουργικών έξεων αποτελεί ένα οικονομικό, προορθοδοντικό πρόγραμμα για τη διόρθωση των έξεων των μαλακών ιστών στα παιδιά.

Τα δόντια βρίσκονται σε δυναμική ισορροπία μεταξύ δύο μυϊκών ομάδων, της ομάδας των μυών των χειλέων και της παρειάς, εξωτερικά και των μυών της γλώσσας, εσωτερικά. Η στοματική αναπνοή, ο θηλασμός του δακτύλου και η ανώμαλη κατάποση ενδέχεται να διαταράξουν τη μυϊκή ισορροπία και να προκαλέσουν ανωμαλίες σύγκλεισης, όπως στένωση της άνω γνάθου, προπέτεια των άνω προσθίων δοντιών, άνοιγμα μεταξύ των προσθίων άνω και κάτω δοντιών, σταυροειδή σύγκλειση και ασυμμετρία προσώπου.

Στις μυολειτουργικές έξεις περιλαμβάνεται και η στοματική αναπνοή. Η μύτη μας λειτουργεί σαν ένα air condition μέσω του οποίου ο αέρας φτάνει στους πνεύμονες υγρός, θερμός, φιλτραρισμένος. Στα παιδιά η κακή ρινική αναπνοή παρεμποδίζει την καλή οξυγόνωση των ιστών ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Το αποτέλεσμα να διαταράσσεται η σωστή ανάπτυξη του παιδιού με δυσμορφίες στο πρόσωπο λόγω της διαρκούς στοματικής αναπνοής και με δυσκολίες μάθησης εξαιτίας της αδυναμίας συγκέντρωσης και προσοχής στο σχολείο. Στα άτομα με στοματική αναπνοή οι μύες του προσώπου και του στόματος προσαρμόζονται ώστε να γίνεται η αναπνοή από το στόμα. Μετά από τη θεραπεία ή την αντιμετώπιση του βασικού αιτίου από τον ωτορινολαρυγγολόγο θα πρέπει οι μύες να εκπαιδευτούν πάλι ώστε να λειτουργούν σωστά και οι σκελετικές επιπτώσεις να διορθωθούν.

myofunctional orthodontics

Η μυολειτουργική ορθοδοντική δρα σε τρία επίπεδα: καθοδηγεί τα δόντια, τοποθετεί τις γνάθους και επιδρά θετικά στον τόνο των περιστοματικών και μασητηρίων μυών.

Με αυτό τον τρόπο, προάγεται η υγεία των παιδιών τα οποία αναπτύσσονται χωρίς τις επιβλαβείς έξεις που επιδρούν αρνητικά στην αύξηση του προσώπου. Επειδή τα παιδιά αυξάνονται συνεχώς μπορούν να επωφεληθούν από μία πρώιμη φάση προ- ορθοδοντικής θεραπείας, χρησιμοποιώντας συσκευές που επηρεάζουν την αύξηση του προσώπου.

Η προορθοδοντική θεραπεία αρκετές φορές καταφέρει να απαλείψει την ανάγκη για ορθοδοντική θεραπεία. Ο ρόλος της όμως δεν είναι αυτός αλλά να εξαλείψει τις μυολειτουργικές έξεις οι οποίες προκαλούν ανωμαλίες σύγκλεισης και επηρεάζουν αρνητικά την ομαλή αύξηση του κρανιοπροσωπικού συμπλέγματος. Αν χρειαστεί ορθοδοντική θεραπεία αργότερα η χρήση των μυολειτουργικών συσκευών μπορεί να κάνει την ορθοδοντική θεραπεία πιο εύκολη και να προλάβει ίσως την εξαγωγή μόνιμων δοντιών ιδίως σε παιδιά με συγκλεισιακά προβλήματα Τάξης ΙΙ/1. Αυτό προφανώς οφείλεται στη μείωση της οριζόντιας πρόταξης (προπέτεια των άνω προσθίων δοντιών), στην αύξηση του ύψους του προσώπου αλλά και στη διόρθωση του τόνου των περιστοματικών μυών και των μυών της μάσησης.

Ο πιο κατάλληλος χρόνος για την έναρξη της θεραπείας είναι όταν ασθενής βρίσκεται σε περίοδο αύξησης και τα πρώτα μόνιμα δόντια έχουν εμφανιστεί στη στοματική κοιλότητα. Εάν επιβλαβείς έξεις διαπιστωθούν σε νεώτερη ηλικία, καλό είναι η θεραπεία να αρχίζει αμέσως.

Ο ασθενής χρησιμοποιεί τις ορθοδοντικές συσκευές κατά τη διάρκεια του ύπνου και για 1-2 ώρες την ημέρα ενώ αρκετές φορές κάνει απλές ασκήσεις για τη βελτίωση της αναπνοής, της λειτουργίας των μυών και της θέσης της γλώσσας. Η επιτυχία εξαρτάται από τη συνεργασία του ασθενή αλλά και από την εσωτερική βιολογία του (σε μερικούς οι αλλαγές γίνονται γρήγορα και σε άλλους πιο αργά). Οι παλιές συνήθειες εξαλείφονται αργά και όσο πιο νωρίς αρχίσει κάποιος τη θεραπεία τόσο καλύτερη θα είναι η αύξηση και πιο μόνιμα τα αποτελέσματα. Ο ασθενής θα πρέπει να συνεργάζεται. Τα μηχανήματα είναι σχεδιασμένα ώστε να βοηθούν στη διόρθωση των έξεων της γλώσσας, του τρόπου αναπνοής και της χειλικής απόφραξης. Γίνονται ευνοϊκές αλλαγές των δοντιών που οφείλονται κυρίως στις αλλαγές των μαλακών ιστών.

Τις πρώτες ημέρες μετά την εφαρμογή της συσκευής παρατηρείται μια μικρή ευαισθησία, η οποία παύει μετά από λίγες μέρες. Δεν έχουν αναφερθεί άλλες παρενέργειες. Ο ασθενής θα πρέπει βεβαίως να προσέρχεται τακτικά στον ιατρό για να εποπτεύει, ο δεύτερος, την πρόοδο της θεραπείας, την ανταπόκριση των μυών και τις αλλαγές στην ευθυγράμμιση των δοντιών.

Πρόκειται για απλές και οικονομικές συσκευές που δεν ενδείκνυνται όμως για όλους τους ασθενείς. Προσωπικά τα χρησιμοποιώ πάντα σε ασθενείς με αυξημένη οριζόντια πρόταξη (προπέτεια των άνω δοντιών).